Microbiología predictiva y ComBase: innovación en el control de la inocuidad y calidad alimentaria
DOI:
https://doi.org/10.34188/bjaerv8n4-151Palavras-chave:
microbiología predictiva, ComBase, inocuidad alimentaria, modelos predictivos, seguridad alimentariaResumo
Este estudio abordó la evaluación del software ComBase como herramienta para la microbiología predictiva aplicada al control de la inocuidad y calidad alimentaria, dada la necesidad creciente de métodos precisos para anticipar el comportamiento microbiano en alimentos bajo condiciones variables. El objetivo fue analizar el uso, efectividad, aplicaciones, beneficios y limitaciones de ComBase en este contexto. Se realizó una revisión sistemática de literatura reciente aplicando la metodología PRISMA, recopilando y analizando estudios experimentales y modelados matemáticos que utilizaron ComBase para predecir el crecimiento, supervivencia e inactivación microbiana del 2021 al 2025. Los resultados indicaron que ComBase es una herramienta robusta y validada estadísticamente, capaz de apoyar la estimación de vida útil de alimentos, la gestión de riesgos microbiológicos y la optimización de procesos industriales, sin embargo, se identificaron limitaciones relacionadas con la necesidad de validación en condiciones reales, complejidad en el manejo técnico y dificultades para adaptarse a matrices alimentarias heterogéneas. En conclusión, el estudio confirmó que ComBase es fundamental para la microbiología predictiva en la seguridad alimentaria, con beneficios claros para la industria y la salud pública. Se recomienda profundizar en el desarrollo de interfaces de usuario más accesibles, ampliar la base de datos con nuevos microorganismos y productos, e integrar tecnologías emergentes para mejorar las predicciones en tiempo real, orientando futuras investigaciones hacia una aplicación óptima y contextualizada de esta herramienta.
Referências
Abá, C. F., González, A., & Leal, L. (2023). Calidad e inocuidad para la salud de los alimentos en la agroindustria cubana. Revista Cubana De Medicina Militar, 52(3), e02302813. https://revmedmilitar.sld.cu/index.php/mil/article/view/2813
Cortés, M., Bautista, S., Ventura, R. I., Landa, P., & Hernández, M. (2021). Bacterias patógenas de los alimentos agrícolas frescos y mínimamente procesados. Estado actual en el control del género salmonella. Revista Iberoamericana de Tecnología Postcosecha, 22(1). https://www.redalyc.org/articulo.oa?id=81367929003
Baranyi J, & Tamplin M. (2004). ComBase: a common database on microbial responses to food environments. J Food Prot. 67 (9): 1967 – 71. https://doi.org/10.4315/0362-028X-67.9.1967
Barquero, W. G. (2022). Analisis de Prisma como Metodología para Revisión Sistemática: una Aproximación General. Saúde Em Redes, 8(sup1), 339-360. https://doi.org/10.18310/2446-4813.2022v8nsup1p339-360
Bustamante, B. (2022). Aplicación de dos metodologías (de punto de corte y de riesgos acumulados de Weibull) para la determinación de la vida útil del pan de molde blanco. Revista De investigación Agropecuaria Science and Biotechnology, 2(2), 25–38. https://doi.org/10.25127/riagrop.20222.826
Bover, S., Rodríguez, J., Portaña, S., Rodellar, S., Vila, M., Castell, M., Alcalde, L. & Vila, M. (2022). Informe sobre l’establiment de la vida útil segura de determinats aliments a punt per al consum, llescats i preenvasats en el comerç minorista en relació amb el risc de Listeria monocytogenes. Barcelona: Agència catalana de Seguerat Alimentària. https://hdl.handle.net/11351/7646
Gaspar, P. D., Alves, J., & Pinto, P. (2021). Simplified Approach to Predict Food Safety through the Maximum Specific Bacterial Growth Rate as Function of Extrinsic and Intrinsic Parameters. ChemEngineering, 5(2), 22. https://doi.org/10.3390/chemengineering5020022
González, L. R., & García, E. (2022). Implementación de un sistema de gestión de calidad e inocuidad alimentaria en una comercializadora de alimentos. Conciencia Tecnológica, (63). https://www.redalyc.org/articulo.oa?id=94472192002
González, R. E., Restrepo, S., Anaya, Y., & García, L. (2022). Efecto de recubrimientos binarios con extracto acuoso de laurel sobre la calidad post-cosecha de la fresa (Fragaria × ananassa). Información tecnológica, 33(3), 213-222. https://dx.doi.org/10.4067/S0718-07642022000300213
Hiura, S., Koseki, S. & Koyama, K. Prediction of population behavior of Listeria monocytogenes in food using machine learning and a microbial growth and survival database. Sci Rep 11, 10613 (2021). https://doi.org/10.1038/s41598-021-90164-z
Kakagianni, M. N., Cummins, E., & Valdramidis, V. P. (2025). Quantitative tools in food safety and risk assessment to address technological innovations and climate change. Current Opinion in Food Science, 61, 101237. https://doi.org/10.1016/j.cofs.2024.101237
Koseki, S. (2009). Microbial Responses Viewer (MRV): A new ComBase-derived database of microbial responses to food environments. International Journal of Food Microbiology, 134(1–2), 75–82. https://doi.org/10.1016/j.ijfoodmicro.2008.12.019
Kumar, V., Ahire, J. J., & Taneja, N. K. (2024). Advancing microbial food safety and hazard analysis through predictive mathematical modeling. The Microbe, 2, 100049. https://doi.org/10.1016/j.microb.2024.100049
Luque, O. M. B., Valero, A., Possas, A., Roufou, S., de Oliveira Mallia, J., & Valdramidis, V. (2024). Q4MRATools: Quantitative tools to microbial risk assessment. EFSA Journal, 22(S1), e221113. https://doi.org/10.2903/j.efsa.2024.e221113
Maldonado, I. A., Vizcaíno, P. I., Guingla, S. J. R., Astudillo, N. G., & Chafla, E. A. (2025). Métodos mixtos: integración de datos cuantitativos y cualitativos. Sinergia Académica, 8(6), 1039-1061. https://doi.org/10.51736/sa751
Mandume, C., Noré, A., & Portuondo, O. (2025). Impacto de la Seguridad Alimentaria y Nutricional en la Salud de la Población de Namibe, Angola. Maestro Y Sociedad, 22(3), 2393–2403. https://maestroysociedad.uo.edu.cu/index.php/MyS/article/view/7154
Meinert, C., Bertoli, S. L., Rebezov, M., Zhakupbekova, S., Maizhanova, A., Spanova, A., Bakhtybekkyzy, S., Nurlanova, S., Shariati, M. A., Hoffmann, T. G., & Krebs de Souza, C. (2023). Food safety and food security through predictive microbiology tools: a short review. Potravinarstvo Slovak Journal of Food Sciences, 17, 324–342. https://doi.org/10.5219/1854
Messens, W., Bover-Cid, S., Hempen, M., Lindqvist, R., Nauta, M., Skandamis, P. N., Stella, P., & Koutsoumanis, K. (2023). Use of risk assessment and predictive microbiology in regulatory science related to the scientific opinions of the EFSA BIOHAZ Panel. International Journal of Food Microbiology, 403, 110302. https://doi.org/10.1016/j.ijfoodmicro.2023.110302
Moreno, L., & Rubel, I. A. (2024). Relevamiento sobre Sistemas de Gestión de Calidad e Inocuidad Alimentaria en Latinoamérica y la Union Europea. Alimentos Ciencia E Ingeniería, 30(2), 21-43. https://doi.org/10.31243/aci.v30i2.1967
Parrales, R. E., & Rodríguez, C. G. (2025). Plan de acción para la inocuidad alimentaria en una distribuidora de pescado congelado: un enfoque ISO 22000: 2018. Reincisol., 4(7), 1848–1867. https://doi.org/10.59282/reincisol.V4(7)1848-1867
Rivera, L. M., & Betancourt, R. A. (2020). BUENAS PRÁCTICAS AGROPECUARIAS “La calidad alimentaria con cimientos en la inocuidad”. ECUADOR ES CALIDAD, 7(2). https://doi.org/10.36331/revista.v7i2.132
Rodríguez, O. G., Dominguez, D., & Salas, Y. (2023). Novedades instructivas para la enseñanza de la Microbiología en la Carrera Educación Biología. Revista Científica Agroecosistemas, 11(2), 134–140. https://aes.ucf.edu.cu/index.php/aes/article/view/633
Rodríguez, R., Orozco, R. P., Leal, G., Eufracio, J. F., & Alvarado, E. R. (2023). Configuración de las Redes Alimentarias Alternativas en el Occidente de México. Cooperativismo & Desarrollo, 31(125), 1-31. https://doi.org/10.16925/2382-4220.2023.01.01
Roldan, G. N., Wazhima, M. C., & Torres, S. M. (2024). Determinación de Staphylococcus aureus en quesos frescos del mercado 9 de octubre de la ciudad de Cuenca, agosto 2023. Tesla Revista Científica, 4(1), e295. https://doi.org/10.55204/trc.v4i1.e295
Rosario, I. L., Pia, A. K., Rekowsky, B. S., Elias, S. O., Noronha, T. B., Cuello, R. E., Vieira, C. P., Costa, M. P., & Conte, C. A. (2024). Predictive model for the growth of Shiga toxin-producing Escherichia coli in Minas Frescal cheese. Microbial Risk Analysis, 27–28, 100308. https://doi.org/10.1016/j.mran.2024.100308
Soledispa, F. F. (2020). Sistema de gestión de inocuidad alimentaria y la calidad en empresas pesqueras: Artículo de investigación. Revista Científica Arbitrada De Investigación En Comunicación, Marketing Y Empresa REICOMUNICAR. ISSN 2737-6354., 3(6), 67-82. Recuperado a partir de https://reicomunicar.org/index.php/reicomunicar/article/view/18
Toxqui, C. G., Avitia, R. L., Ángeles, Álvaro G., Robles, A. C., & Hernández, I. D. Z. (2024). Inocuidad en alimentos mediante la liofilización. Brazilian Journal of Animal and Environmental Research, 7(3), e71888. https://doi.org/10.34188/bjaerv7n3-049
Downloads
Publicado
Como Citar
Edição
Seção
Licença
- O conteúdo dos artigos é de responsabilidade exclusiva dos autores.
- É permitida a reprodução total ou parcial do conteúdo dos artigos, desde que citada a fonte.
- Artigos com plágio serão recusados, e o autor do plágio perderá o direito de publicar nesta revista.
- Os nomes e endereços informados nesta revista serão utilizados exclusivamente para os serviços prestados por esta publicação e não estão disponíveis para outros fins ou a terceiros.
- Depois de enviar os artigos, os autores cedem os direitos autorais de seus artigos ao BJAER. Se você se arrepender da submissão, o autor tem o direito de solicitar ao BJAER que não publique seu artigo. Porém, essa solicitação deve ocorrer até dois meses antes da divulgação do número que o artigo será publicado.
- O BJAER usa a licença Creative Commons CC BY. Informações sobre esta licença podem ser encontradas em: https://creativecommons.org/licenses/by/3.0/br/
Brazilian Journal of Animal and Environmental Research (BJAER) se reserva o direito de efetuar nos originais alterações de ordem normativa, ortográfica e gramatical, com vistas a manter o padrão culto da língua, respeitando, porém, o estilo dos autores. Os trabalhos finais não serão enviadas aos autores.